SORMAK:
İnsan Suresi’nin ilk ayetini birçok tercümede okudum. İnsanlığın anılmaya değer bir varlık haline gelmesinden önce çok uzun bir zaman geçtiğini belirtiyor. Yani, insanlığın var olduğunu, ancak anılmaya değer bir varlık olmadığını ima ediyor. Bu nedenle, mantığımı kullanarak şöyle düşündüm: İnsanlık vardı, ancak ne bilinci ne de ruhu vardı. Doğal olarak, onu yeryüzünde üstün kılan özelliklerden yoksundu. Evrim, gelişim veya ne denirse densin, bilmiyorum; ancak beden ruh denilen olguyu barındırmaya hazır olana kadar, sadece canlı bir varlıktı, ancak ruha sahip değildi. İnsanlık anatomik olarak ruhu barındırmaya hazır hale gelir gelmez, ona bir ruh verildi ve insanlığın macerası Allah’ın emri ve ölçüsü altında başladı. Ve böylece insanlık, adı anılmaya değer bir varlık haline geldi. Bu anlamı bu ayetten çıkardım. Bu düşüncelerimde yanılıyor muyum? Yanılıyorsam, bu ayetten ne anlamalıyım?
CEVAP:
İnsan Suresi’ndeki ayet şöyledir:
هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا
“İnsanlık, anılacak bir şey haline gelmeden çok önce vardı. İnsanlığı, imtihan etmek için karışık bir damladan (döllenmiş yumurtadan) yarattık; bu yüzden onu işiten ve gören bir varlık kıldık.” (Al-İnsan 76/1-2)
Mezkûr, “bahsedilen” veya “bahsedilen konu” anlamına gelir. Zikir (bahsetmek), kullanılmaya hazır, kesin bilgidir. “İnsanlık zikredilen bir şey haline gelene kadar…” ifadesi, “insanlık hakkında bilgi oluşana kadar” anlamına gelir.
Burada “şey (شَيْء / shay’ )” kelimesi önemlidir. Arapçada shay’ , “varlık” veya “nesne” anlamına gelir. Ayrıca shay’ kelimesinin lam yakun (لَمْ يَكُن – “değildi”) fiiliyle birlikte kullanılması da çok önemlidir . Çünkü bu, insanlığın bir varlık olarak ortaya çıkmasından önceki dönemi anlatır.
Bir “şeyin ( shay’ )” oluşumu ancak Allah’ın “ kun (كُنْ – Ol)” emri verildiğinde başlar. Yüce Allah, yaratılış kanununu bize şöyle bildirir:
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
“O, bir şeyin olmasını dilediğinde, ona ‘Ol!’ demesi yeterlidir ve o şey olmaya başlar.” (Yasin 36/82)
Nitekim İnsan suresinin ilk ayetindeki lam yakun şey’an mezhkura (لَمْ يَكُن شَيْئًا مَّذْكُورًا) ifadesi, “ kun =ol” emrinin verilmesinden önceki dönemi anlatmaktadır.
“İnsanı, onu imtihan etmek için, karışık bir damladan (döllenmiş yumurtadan) yarattık; işte bu yüzden onu işiten ve gören bir varlık haline getirdik” ayeti, “ kun = olmak” emrini izleyen aşamaları, yani insan oluşumunun aşamalarını özetlemektedir.
Ölçüleri belirlenmiş, ancak henüz yaratılmamış olan şeye de “şey ( şey )” denildiğinden, bu ayetlerden, insanın ölçülerinin “ kun = ol” emri verilmeden önce belirlendiğini, fakat bunu yalnızca Allah’ın bildiğini öğreniyoruz.
Bu, insanın, yeryüzündeki erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşumu ve döllenmesinden ayrı bir varlık olduğu anlamına gelir.
İlk oluşum, bir bitkinin büyümesine benzer ve kendini şu şekilde ifade eder:
“Tanrı onları topraktan bir bitki gibi bitirdi. Sonra onları toprağa geri döndürecek ve aynı şekilde yeniden yeşertecektir.” (Sayılar 71:17-18)
Bu ayetlere göre, bu dünyada ilk insanın oluşumu bir bitkinin büyümesi gibidir. Ahiretteki yeniden yaratılış da bir bitkinin büyümesi gibi olacaktır. Dolayısıyla insanlık, herhangi bir hayvanın insana dönüştürülmesiyle değil, ayrı bir varlık olarak yaratılmıştır.
Comentarios recientes